Thị trường vàng đang xuất hiện một nghịch lý ngày càng rõ rệt: theo nhiều mối quan hệ kinh tế truyền thống, giá vàng lẽ ra phải giảm sâu hơn nhiều so với mức hiện tại. Thế nhưng kim loại quý vẫn duy trì quanh vùng 4.300 USD/ounce, bất chấp một loạt yếu tố vốn thường được xem là bất lợi đối với vàng.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 5,2%, mức cao nhất trong khoảng 20 năm. Theo mô hình của Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), trong điều kiện các yếu tố khác không thay đổi, cứ mỗi lần lợi suất trái phiếu 10 năm tăng thêm 25 điểm cơ bản, giá vàng có thể giảm khoảng 1,75%.
Nếu áp dụng mối quan hệ truyền thống này, vàng đáng lẽ đã phải rơi xuống dưới 4.000 USD/ounce. Nhưng thực tế hoàn toàn khác: giá vẫn đứng quanh 4.300 USD/ounce. Điều đó cho thấy thị trường vàng đang ngày càng vận động khác với những quy luật vốn từng được các nhà đầu tư sử dụng để giải thích biến động của kim loại quý.
Lợi suất tăng nhưng vàng không sụt giảm tương ứng
Không thể nói rằng vàng hoàn toàn miễn nhiễm trước lợi suất trái phiếu tăng. Trong tuần này, giá vàng đã giảm hơn 2% và cũng đã rời khá xa mức đỉnh gần đây.
Khi lợi suất thực tế tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng – một tài sản không trả lãi – cũng tăng lên. Nhà đầu tư có thể lựa chọn trái phiếu để nhận dòng tiền định kỳ thay vì nắm giữ vàng không sinh lãi. Đồng USD mạnh lên cũng tạo thêm sức ép, bởi vàng được định giá bằng đồng bạc xanh và thường trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý nằm ở quy mô của mức giảm. Với việc lợi suất 10 năm đã tiến lên khoảng 5,2% và USD đồng thời mạnh lên, mức giảm của vàng vẫn tương đối hạn chế so với những gì các mối tương quan lịch sử gợi ý.
Đây chính là điểm khiến thị trường bắt đầu đặt câu hỏi liệu những công thức từng dùng để định giá vàng còn phản ánh đầy đủ thực tế hay không.
Nhà đầu tư không còn nhìn vàng chỉ qua lãi suất
Một trong những thay đổi quan trọng là vàng ngày càng được nhìn nhận như một tài sản có nhiều động lực khác nhau, thay vì chỉ là một khoản đầu tư đối nghịch với lãi suất.
Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương vẫn là một trụ cột quan trọng của thị trường. Trong những năm gần đây, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã tăng cường bổ sung vàng vào dự trữ ngoại hối, tạo ra một nguồn cầu tương đối ổn định ngay cả khi điều kiện tài chính thay đổi.
Bên cạnh đó, dòng tiền đầu tư thông qua các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng cũng vẫn tương đối bền bỉ. Điều này cho thấy một bộ phận nhà đầu tư vẫn coi vàng là công cụ đa dạng hóa danh mục trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với nhiều bất ổn.
Lạm phát dai dẳng, căng thẳng địa chính trị và những lo ngại ngày càng lớn về tình hình tài chính của các chính phủ đang khiến vai trò của vàng thay đổi. Thay vì chỉ được xem là tài sản hưởng lợi khi lãi suất giảm, vàng ngày càng được sử dụng như một công cụ bảo vệ danh mục trước những rủi ro mang tính dài hạn.
Mức lợi suất 5% của trái phiếu Mỹ ngày nay không giống quá khứ
Một luận điểm đáng chú ý trong phân tích của Kitco là con số 5% trên lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ không còn mang cùng ý nghĩa như những lần trước.
Lợi suất cao về lý thuyết khiến vàng kém hấp dẫn hơn. Nhưng cần nhìn vào nguyên nhân khiến lợi suất tăng.
Nợ chính phủ Mỹ hiện đã vượt 40.000 tỷ USD. Khi quy mô nợ lớn như vậy, chi phí vay tăng có thể tạo ra tác động đáng kể lên ngân sách liên bang.
Nếu chi phí vay bình quân của chính phủ Mỹ tăng thêm 1 điểm phần trăm và mức tăng này dần được phản ánh trên toàn bộ lượng nợ, chi phí trả lãi hàng năm về lý thuyết có thể tăng thêm khoảng 400 tỷ USD.
Điều này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý.
Lợi suất cao hơn làm tăng chi phí cơ hội của vàng. Nhưng chính những yếu tố góp phần đẩy lợi suất lên – như lạm phát dai dẳng, nợ chính phủ ngày càng lớn và lo ngại về khả năng duy trì tài chính công trong dài hạn – lại có thể làm tăng nhu cầu đối với vàng.
Nói cách khác, cùng một nguyên nhân có thể vừa gây sức ép lên vàng trong ngắn hạn, vừa củng cố vai trò của vàng trong chiến lược phân bổ tài sản dài hạn.
Bài toán khó của thị trường trái phiếu Mỹ
Từ đây xuất hiện một câu hỏi lớn: điều gì sẽ xảy ra nếu lợi suất tiếp tục tăng?
Có hai kịch bản cơ bản.
Trong kịch bản thứ nhất, tăng trưởng kinh tế suy yếu đủ mạnh để khiến lợi suất trái phiếu giảm trở lại. Khi đó, áp lực từ lãi suất đối với vàng sẽ giảm, đồng thời kỳ vọng Fed tiếp tục thắt chặt cũng có thể suy yếu.
Kịch bản thứ hai là lợi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn. Khi đó, chi phí tài chính của chính phủ Mỹ ngày càng lớn và những điểm yếu liên quan đến gánh nặng nợ có thể trở nên rõ ràng hơn.
Chính sự giằng co này đang khiến thị trường vàng vận động theo một cách khác.
Trong quá khứ, lợi suất tăng thường được xem là tín hiệu khá rõ ràng cho thấy vàng sẽ chịu áp lực. Nhưng hiện nay, nhà đầu tư còn phải cân nhắc câu hỏi lớn hơn: tại sao lợi suất tăng và nền tảng tài chính phía sau mức lợi suất đó có bền vững hay không?
Ngân hàng trung ương và nỗi lo tài khóa thay đổi câu chuyện
Nhu cầu của các ngân hàng trung ương là một trong những yếu tố giúp vàng giữ được sức mạnh tương đối.
Khác với các nhà đầu tư ngắn hạn, ngân hàng trung ương thường có tầm nhìn dài hạn hơn. Việc gia tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ có thể phản ánh nhu cầu đa dạng hóa tài sản dự trữ, giảm sự phụ thuộc vào một loại tiền tệ hoặc tài sản duy nhất.
Trong khi đó, những lo ngại về tài chính công Mỹ cũng đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong câu chuyện của vàng.
Nợ công cao không đồng nghĩa Mỹ sẽ mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên, quy mô nợ càng lớn thì ngân sách càng nhạy cảm với lãi suất. Nếu chi phí vay tiếp tục tăng, phần ngân sách dành cho trả lãi có thể ngày càng lớn, tạo thêm sức ép lên chính sách tài khóa.
Đối với thị trường vàng, đây là một yếu tố hoàn toàn khác với câu chuyện lãi suất đơn thuần.
Vàng có thể còn giảm, nhưng thị trường đang thay đổi
Điều này không có nghĩa vàng không thể tiếp tục giảm giá.
Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục tăng, đồng USD mạnh hơn và lợi suất thực tế duy trì ở mức cao, vàng vẫn có thể chịu thêm áp lực. Mối quan hệ truyền thống giữa vàng, lãi suất và đồng USD vẫn có giá trị nhất định, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Nhưng điểm đáng chú ý là mức độ phản ứng của vàng đang không còn giống trước đây.
Giá vàng đã giảm khỏi các mức cao gần đây, nhưng vẫn giữ được vùng 4.300 USD/ounce trong khi lợi suất trái phiếu 10 năm lên khoảng 5,2%. Theo logic cũ, mức lợi suất này đáng lẽ phải tạo ra sức ép lớn hơn nhiều.
Sự bền bỉ đó có thể cho thấy cấu trúc của thị trường vàng đang thay đổi. Dòng tiền từ ngân hàng trung ương, nhu cầu đa dạng hóa danh mục, bất ổn địa chính trị, lạm phát và những lo ngại về nợ chính phủ đang trở thành các yếu tố quan trọng hơn.
Vì vậy, câu chuyện đáng chú ý nhất hiện nay không đơn giản là vàng đã giảm bao nhiêu so với đỉnh. Điều đáng quan tâm hơn là vì sao vàng vẫn giữ được giá trong một môi trường mà những quy luật truyền thống cho rằng kim loại quý phải yếu đi nhiều hơn.
Nếu lợi suất tiếp tục tăng, vàng chắc chắn vẫn đối mặt với rủi ro. Nhưng nếu lợi suất cao lại bắt nguồn từ những vấn đề liên quan đến lạm phát, nợ công và tính bền vững tài khóa, chính những yếu tố đó có thể trở thành nền tảng cho nhu cầu vàng trong dài hạn.
Thị trường vì thế đang đứng trước một nghịch lý mới: lợi suất cao vừa là đối thủ của vàng, vừa có thể là một trong những lý do khiến nhà đầu tư tiếp tục muốn sở hữu vàng. Và chính nghịch lý này cho thấy những quy tắc từng được dùng để giải thích thị trường vàng có thể đang cần được viết lại.
Bạn muốn kiếm tiền từ thị trường Forex, Vàng, Chứng Khoán Mỹ,…? Bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực này nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đừng lo, Blog cá nhân Tài Chính Forex – TaiChinhForex.com được tạo ra để chia sẻ những thông tin hữu ích và cần thiết nhất cho người mới bắt đầu trong lĩnh vực tài chính Forex cho dù bạn đang sống ở quốc gia nào trên thế giới. Xem thêm phần Giới thiệu về Tài Chính Forex để hiểu hơn về trang web này!
