Phố Wall hiện đang đặt cược rất lớn vào khả năng Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận giúp hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Trong nhiều tuần qua, chỉ cần xuất hiện tin tức tích cực liên quan tới đàm phán Mỹ – Iran, thị trường chứng khoán Mỹ lập tức phản ứng mạnh theo hướng lạc quan:
- Giá dầu giảm
- Cổ phiếu hàng không và tiêu dùng tăng
- Lợi suất trái phiếu hạ nhiệt
- Các chỉ số lớn như S&P 500 và Nasdaq liên tục lập đỉnh mới
Phần lớn nhà đầu tư hiện tin rằng nếu eo biển Hormuz được mở hoàn toàn và nguy cơ xung đột giảm xuống, thị trường toàn cầu sẽ bước vào một đợt tăng mới.
Nhưng có một góc nhìn hoàn toàn khác đang khiến nhiều nhà phân tích Phố Wall lo ngại.
Theo Charlie McElligott – chiến lược gia cross asset của Nomura – chính một thỏa thuận Iran lại có thể trở thành chất xúc tác cho một đợt giảm đầy đau đớn trên thị trường chứng khoán Mỹ, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng phổ biến hiện nay.
Nghe có vẻ nghịch lý.
Bởi thông thường:
- Giảm căng thẳng địa chính trị = cổ phiếu tăng
- Giá dầu giảm = giảm áp lực lạm phát
- Fed dễ hạ lãi suất hơn
- Tâm lý nhà đầu tư cải thiện
Đó là logic đang được thị trường định giá suốt thời gian gần đây.
Nhưng theo McElligott, vấn đề nằm ở chỗ thị trường hiện đã có quá nhiều người cùng đứng về một phía của giao dịch.
Ông cho rằng đợt tăng gần đây của S&P 500 và Nasdaq không chỉ đến từ yếu tố cơ bản, mà còn được thúc đẩy mạnh bởi:
- Giao dịch quyền chọn
- Đòn bẩy
- Gamma squeeze – hiện tượng giá của một cổ phiếu tăng vọt đột ngột
- Quá tập trung vào AI và cổ phiếu bán dẫn
Đây là khái niệm cực kỳ quan trọng trong thị trường hiện đại.
Gamma squeeze xảy ra khi dòng tiền đổ mạnh vào quyền chọn mua, buộc market makers phải mua thêm cổ phiếu cơ sở để hedge vị thế (phòng vệ giá). Việc này tạo ra vòng lặp:
- Giá tăng
- Quyền chọn mua tăng giá
- Market makers mua thêm cổ phiếu
- Giá tiếp tục tăng
Điều đó khiến thị trường có thể tăng nhanh hơn nhiều so với logic cơ bản.
Theo Nomura, chính cơ chế này đang góp phần đẩy nhiều cổ phiếu AI và cổ phiếu bán dẫn tăng cực mạnh trong năm 2026.
Ví dụ, chỉ số PHLX Semiconductor Index đã tăng hơn 70% trong thời gian ngắn nhờ cơn sốt AI.
Các cổ phiếu như:
- NVIDIA Corporation
- Micron Technology, Inc.
- Intel Corporation
- Advanced Micro Devices, Inc.
đã hút phần lớn dòng tiền đầu cơ của thị trường.
Nhưng đây chính là nơi rủi ro xuất hiện.
Theo McElligott, nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận thật sự, thị trường có thể bắt đầu một “ chiến lược chuyển dịch vốn đầu tư” cực lớn.
Điều đó nghĩa là gì?
Hiện tại, nhiều nhà đầu tư đang nắm quá nhiều:
- Cổ phiếu AI
- Cổ phiếu công nghệ vốn hóa siêu lớn
- Cổ phiếu bán dẫn
- Giao dịch theo đà tăng trưởng
Trong khi đó, nhiều nhóm ngành theo chu kỳ và cổ phiếu giá trị vẫn bị bán mạnh hoặc bị bỏ quên.
Nếu rủi ro địa chính trị giảm xuống, nhà đầu tư có thể bắt đầu chuyển tiền sang:
- Tài chính
- Công nghiệp
- Hàng tiêu dùng không thiết yếu
- Chăm sóc sức khỏe
- Vận tải
- Công ty có mức vốn hóa thị trường nhỏ
Điều này nghe có vẻ tích cực cho thị trường nói chung.
Nhưng có một vấn đề: Để mua các nhóm bị bỏ quên đó, nhiều quỹ sẽ phải bán bớt những cổ phiếu đã tăng quá mạnh.
Và đó là nơi giảm giá có thể bắt đầu.
Vì S&P 500 hiện phụ thuộc rất lớn vào nhóm công nghệ vốn hóa siêu lớn, chỉ cần nhóm AI bị chốt lời mạnh, toàn bộ index có thể chịu áp lực dù dòng tiền thực chất chỉ đang xoay vòng sang nhóm khác.
Đây là điều từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử.
Một thị trường tăng kéo dài thường tạo ra rủi ro tập trung vào một số ít cổ phiếu dẫn dắt.
Khi các cổ phiếu dẫn dắt thay đổi, chỉ số có thể biến động rất mạnh.
Theo Bloomberg và CNBC, đợt tăng hiện tại đang có mức độ tập trung cao nhất kể từ thời bong bóng dot-com cuối thập niên 1990. Nhiều chiến lược gia lo ngại chỉ cần dòng tiền AI chậm lại, thị trường sẽ rất dễ xuất hiện điều chỉnh mạnh.
Khi quá nhiều nhà giao dịch cùng theo xu hướng tăng:
- Margin tăng
- Đòn bẩy tăng
- Quyền chọn mua tăng
- Độ biến động bị nén thấp
Điều này khiến thị trường trở nên rất nhạy cảm với bất kỳ thay đổi nào về dòng tiền.
Nếu nhu cầu mua quyền chọn mua với nhóm cổ phiếu của các tập đoàn công nghệ có vốn hóa thị trường siêu lớn suy yếu, gamma squeeze hiện tại có thể đảo chiều rất nhanh.
Và khi đó:
- Market makers không còn phải mua thêm cổ phiếu
- Quán tính giảm
- Người dùng đòn bẩy tài chính bắt đầu chốt lời
- Đòn bẩy tài chính tăng mạnh
Đây là cơ chế từng khiến nhiều đợt giảm trở nên cực kỳ dữ dội.
Một điểm đáng chú ý là nghịch lý hiện nay của thị trường:
Tin tốt đôi khi lại trở thành tin xấu.
Nếu Iran thỏa thuận sẽ giúp:
- Giá dầu giảm mạnh
- Lo ngại lạm phát hạ nhiệt
- Kinh tế toàn cầu phục hồi tốt hơn
thì dòng tiền có thể rời khỏi các “giao dịch tăng trưởng an toàn” như AI megacaps để chuyển sang nhóm cổ phiếu chu kỳ đang bị định giá thấp hơn.
Đó là lý do thị trường hiện có thể đang ở trạng thái “kỳ vọng quá hoàn hảo, gom hàng vượt mức”.
Một yếu tố khác là vị thế bán khống ở nhiều cổ phiếu chu kỳ hiện vẫn khá lớn.
Theo Nomura, nếu thỏa thuận Iran xảy ra, các cổ phiếu bị bị bán mạnh có thể xuất hiện short squeeze (ép bán khống) lớn.
Điều này sẽ càng thúc đẩy:
- Cổ phiếu công nghệ bị bán
- Cổ phiếu chu kỳ tăng mạnh
- Độ rộng thị trường mở rộng
- Nhưng chỉ số chứng khoán trọng số vốn hóa có thể chịu áp lực
Đây là điểm mà nhiều nhà đầu tư cá nhân thường không để ý.
Một số nhóm ngành có thể tăng rất mạnh nhưng S&P 500 vẫn giảm nếu cổ phiếu có vốn hóa thị trường siêu lớn bị bán đủ mạnh.
Hiện tượng này đã bắt đầu xuất hiện lẻ tẻ trong vài tuần gần đây.
Dù S&P 500 liên tục lập đỉnh, không phải toàn bộ thị trường đều thật sự khỏe như vẻ ngoài. Các nhà đầu tư cá nhân vẫn khá thận trọng và dòng tiền đang phân hóa mạnh giữa các nhóm ngành.
Ngoài ra, nhiều nhà chiến lược còn cảnh báo rằng thị trường hiện đã định giá quá nhiều kỳ vọng hoàn hảo:
- Lợi nhuận từ AI tiếp tục bùng nổ
- Iran thỏa thuận thành công
- Fed cắt giảm lãi suất
- Không suy thoái
- Dầu giảm
- Lạm phát hạ nhiệt
Khi mọi thứ đều được kỳ vọng tốt đẹp cùng lúc, dư địa bất ngờ tích cực sẽ nhỏ dần.
Trong khi đó, chỉ cần một mắt xích sai lệch:
- Đàm phán Iran thất bại
- Hormuz tiếp tục căng thẳng
- Dầu bật tăng lại
- Lạm phát dai dẳng hơn dự kiến
thị trường có thể phản ứng rất mạnh.
Đó là lý do nhiều quỹ hiện bắt đầu phòng vệ giá nhiều hơn dù index vẫn gần đỉnh lịch sử.
Theo Reuters và Bloomberg, định vị độ biến động gần đây bắt đầu tăng nhẹ sau giai đoạn bị nén rất thấp. Một số quỹ phòng hộ đang giảm mức độ tiếp xúc rủi ro với giao dịch theo đà động lượng sử dụng AI để chuẩn bị cho khả năng luân chuyển ngành hoặc điều chỉnh giá lớn hơn trong mùa hè.
Điều quan trọng nhất lúc này là:
Thị trường không còn giao dịch đơn giản dựa trên tin tốt hay tin xấu.
Nó đang giao dịch dựa trên:
- Vị thế
- Đòn bẩy
- Dòng tiền quyền chọn
- Thanh khoản
- Động lực luân chuyển dòng tiền
Và trong môi trường như vậy, ngay cả một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran, thứ mà phần lớn Phố Wall tin là tăng, cũng có thể trở thành chất xúc tác cho một đợt bán tháo đau đớn nếu dòng tiền bắt đầu rút khỏi những cổ phiếu đã tăng nóng nhất thị trường.
Bạn muốn kiếm tiền từ thị trường Forex, Vàng, Chứng Khoán Mỹ,…? Bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực này nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đừng lo, Blog cá nhân Tài Chính Forex – TaiChinhForex.com được tạo ra để chia sẻ những thông tin hữu ích và cần thiết nhất cho người mới bắt đầu trong lĩnh vực tài chính Forex cho dù bạn đang sống ở quốc gia nào trên thế giới. Xem thêm phần Giới thiệu về Tài Chính Forex để hiểu hơn về trang web này!
