Sau nhiều năm theo đuổi cuộc chiến chống lạm phát, nước Mỹ đang đứng trước nguy cơ đối mặt với một thực tế mà nhiều nhà đầu tư từng hy vọng đã ở phía sau: lạm phát có thể một lần nữa vượt mốc 4%.
Theo các dự báo mới nhất của giới kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của Mỹ dự kiến sẽ tăng lên khoảng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,8% của tháng trước và vẫn cách rất xa mục tiêu 2% mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) theo đuổi. Điều này đang khiến thị trường tài chính, đặc biệt là thị trường trái phiếu, ngày càng lo lắng về khả năng lạm phát sẽ tiếp tục kéo dài thay vì tự giảm xuống như kỳ vọng trước đây.
Trong bối cảnh đó, mọi ánh mắt đang đổ dồn về tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người vừa tiếp quản vị trí lãnh đạo ngân hàng trung ương Mỹ trong một trong những giai đoạn khó khăn nhất của chính sách tiền tệ kể từ sau đại dịch.
Lạm phát chưa chịu biến mất
Trong giai đoạn 2023 – 2025, nhiều nhà hoạch định chính sách từng tin rằng lạm phát chỉ là hiện tượng tạm thời và sẽ dần hạ nhiệt khi chuỗi cung ứng toàn cầu ổn định trở lại.
Tuy nhiên, thực tế diễn ra khác xa kỳ vọng.
Dù Fed đã duy trì lãi suất ở mức cao trong thời gian dài, giá cả tại Mỹ vẫn tiếp tục tăng nhanh hơn mong muốn. Các yếu tố như giá năng lượng leo thang, chi phí vận tải tăng, giá thực phẩm cao hơn và nhu cầu tiêu dùng vẫn tương đối ổn định đã khiến áp lực lạm phát kéo dài hơn dự kiến.
Robert Tipp, Giám đốc chiến lược đầu tư của PGIM, nhận định rằng lạm phát hiện không còn là một câu hỏi hay một rủi ro tiềm ẩn nữa. Theo ông, thị trường đã bắt đầu xem đây là một vấn đề thực tế cần phải giải quyết.
Điều khiến giới đầu tư lo ngại nhất là nếu CPI thực sự vượt 4% trong báo cáo sắp công bố, niềm tin rằng Fed đã kiểm soát được lạm phát có thể bị lung lay đáng kể.
Báo cáo việc làm khiến thị trường thay đổi kỳ vọng
Một trong những nguyên nhân khiến tâm lý thị trường trở nên căng thẳng là báo cáo việc làm tháng 5 vừa được công bố.
Nền kinh tế Mỹ tiếp tục tạo ra số lượng việc làm mới cao hơn dự báo, cho thấy thị trường lao động vẫn duy trì sức mạnh đáng kể. Thông thường, đây là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, điều đó lại làm dấy lên lo ngại rằng nhu cầu tiêu dùng vẫn quá mạnh và có thể tiếp tục đẩy giá cả đi lên.
Ngay sau báo cáo việc làm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm đã lên khoảng 4,16%, vượt xa mức trần lãi suất chính sách hiện tại của Fed. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tiến gần 4,6% và lợi suất 30 năm vượt ngưỡng 5%, phản ánh việc nhà đầu tư đang yêu cầu mức bù đắp cao hơn để đối phó với rủi ro lạm phát kéo dài.
Nói cách khác, thị trường trái phiếu đang phát tín hiệu rằng lãi suất hiện tại có thể chưa đủ cao để kiểm soát lạm phát.
Kevin Warsh đối mặt với thử thách đầu tiên
Kevin Warsh chính thức trở thành Chủ tịch Fed trong bối cảnh rất khác so với những gì thị trường dự đoán khi ông được đề cử hồi đầu năm.
Khi đó, nhiều người tin rằng Fed sẽ sớm chuyển sang chu kỳ cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế. Nhưng chỉ vài tháng sau, lạm phát tăng trở lại, giá dầu leo thang và thị trường lao động vẫn duy trì sức mạnh, khiến toàn bộ kịch bản thay đổi.
Hiện nay, thay vì chờ đợi các đợt giảm lãi suất, thị trường thậm chí bắt đầu đặt cược vào khả năng Fed sẽ phải tăng lãi suất trở lại.
Theo dữ liệu từ thị trường hợp đồng tương lai lãi suất, xác suất xuất hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất trước cuối năm đã tăng đáng kể chỉ trong vòng một tuần.
Điều đó đồng nghĩa với việc cuộc họp chính sách đầu tiên của Warsh trên cương vị Chủ tịch Fed sẽ được theo dõi đặc biệt sát sao.
Nhà đầu tư không chỉ muốn biết Fed sẽ làm gì trong tháng này mà còn muốn nghe những tín hiệu rõ ràng về định hướng chính sách trong các tháng tiếp theo.
Áp lực từ Nhà Trắng và áp lực từ thị trường
Một trong những thách thức lớn nhất đối với Warsh là ông đang đứng giữa hai luồng áp lực trái ngược.
Một mặt, Tổng thống Donald Trump tiếp tục công khai mong muốn lãi suất thấp hơn nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp cũng như người dân.
Mặt khác, thị trường trái phiếu lại yêu cầu Fed thể hiện lập trường cứng rắn hơn đối với lạm phát.
Nhiều nhà đầu tư cho rằng nếu Fed không phát đi thông điệp quyết liệt, kỳ vọng lạm phát có thể mất kiểm soát. Khi đó, lợi suất trái phiếu sẽ còn tăng cao hơn, kéo theo chi phí vay vốn tăng và gây áp lực lên toàn bộ nền kinh tế.
Đây chính là bài toán khó mà mọi Chủ tịch Fed đều phải đối mặt: bảo vệ tăng trưởng kinh tế hay ưu tiên kiểm soát lạm phát.
Thị trường chứng khoán cũng bắt đầu lo lắng
Không chỉ thị trường trái phiếu, Phố Wall cũng đang theo dõi sát diễn biến lãi suất.
Trong những tháng gần đây, đà tăng của thị trường chứng khoán Mỹ chủ yếu được dẫn dắt bởi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Các công ty công nghệ lớn đã chi hàng trăm tỷ USD cho trung tâm dữ liệu, chip AI và hạ tầng điện toán hiệu năng cao.
Tuy nhiên, nếu lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng, chi phí huy động vốn cho các dự án AI cũng sẽ tăng theo.
Brad Conger, Giám đốc đầu tư tại Hirtle & Co., cảnh báo rằng bất kỳ yếu tố nào làm suy yếu câu chuyện tăng trưởng AI đều có thể khiến dòng tiền đầu cơ rút khỏi thị trường chứng khoán nhanh chóng.
Đó là lý do tại sao các nhà đầu tư hiện đặc biệt nhạy cảm với mọi dữ liệu liên quan đến lạm phát.
Nguy cơ của một nền kinh tế “nửa nóng nửa lạnh”
Một số chuyên gia lo ngại Mỹ đang tiến gần đến trạng thái tương tự “stagflation”, tức tăng trưởng chậm đi nhưng lạm phát vẫn cao.
Báo cáo Beige Book của Fed cho thấy nhiều khu vực tại Mỹ đang ghi nhận chi phí đầu vào tăng mạnh do giá năng lượng, trong khi người tiêu dùng bắt đầu thận trọng hơn trong chi tiêu. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận số lượt mua sắm giảm và người dân sử dụng thẻ tín dụng nhiều hơn để trang trải chi phí sinh hoạt.
Nếu xu hướng này kéo dài, Fed sẽ phải đối mặt với tình huống khó xử: tăng lãi suất để chống lạm phát có thể làm chậm tăng trưởng hơn nữa, nhưng giữ nguyên hoặc giảm lãi suất lại có nguy cơ khiến giá cả tăng mạnh hơn.
Cuộc kiểm tra đầu tiên đối với Fed thời Warsh
Báo cáo CPI sắp công bố không chỉ là một con số kinh tế đơn thuần.
Đối với thị trường tài chính, đây được xem là bài kiểm tra đầu tiên đối với khả năng lãnh đạo của Kevin Warsh.
Nếu lạm phát thực sự vượt 4%, áp lực lên Fed sẽ gia tăng đáng kể. Nhà đầu tư sẽ muốn thấy một ngân hàng trung ương sẵn sàng hành động để bảo vệ sự ổn định giá cả, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc duy trì lãi suất cao lâu hơn hoặc thậm chí tăng lãi suất trở lại.
Trong khi đó, nếu lạm phát bất ngờ hạ nhiệt, Warsh sẽ có thêm thời gian để đánh giá tình hình trước khi đưa ra những quyết định khó khăn.
Dù kết quả thế nào, rõ ràng cuộc chiến chống lạm phát của Mỹ vẫn chưa kết thúc. Và những tuần tới có thể sẽ quyết định liệu Fed dưới thời Kevin Warsh sẽ tiếp tục đi theo con đường thận trọng hay buộc phải quay lại với chính sách tiền tệ cứng rắn hơn để giành lại quyền kiểm soát giá cả.
Bạn muốn kiếm tiền từ thị trường Forex, Vàng, Chứng Khoán Mỹ,…? Bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực này nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đừng lo, Blog cá nhân Tài Chính Forex – TaiChinhForex.com được tạo ra để chia sẻ những thông tin hữu ích và cần thiết nhất cho người mới bắt đầu trong lĩnh vực tài chính Forex cho dù bạn đang sống ở quốc gia nào trên thế giới. Xem thêm phần Giới thiệu về Tài Chính Forex để hiểu hơn về trang web này!
