Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa công bố một đợt áp thuế mới đối với hàng nhập khẩu từ khoảng 60 đối tác thương mại của Mỹ. Đây được xem là bước đi mới nhất trong chiến lược thương mại “Nước Mỹ trên hết”, đồng thời đánh dấu sự tiếp nối của các biện pháp thuế quan được triển khai từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Theo thông báo của chính quyền Mỹ, các mức thuế mới chủ yếu dao động từ 10% đến 12,5%, áp dụng với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia nằm trong danh sách chịu ảnh hưởng.
Động thái này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của giới đầu tư bởi Mỹ là nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là thị trường nhập khẩu quan trọng của hàng chục quốc gia. Bất kỳ thay đổi nào trong chính sách thuế của Washington đều có thể tạo ra tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng, lạm phát, thị trường tài chính và thương mại quốc tế.
Vì sao Mỹ tiếp tục áp thuế?
Theo Nhà Trắng và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), đợt thuế mới được triển khai dựa trên kết quả điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Chính quyền Mỹ cho rằng nhiều đối tác thương mại chưa có hoặc chưa thực thi hiệu quả các biện pháp ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, Washington sử dụng thuế quan như một công cụ gây sức ép để thúc đẩy các nước siết chặt việc thực thi các tiêu chuẩn lao động.
Đây là cách tiếp cận khác so với các đợt áp thuế trước vốn chủ yếu tập trung vào thâm hụt thương mại hoặc an ninh quốc gia. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu thực tế của chính sách vẫn là tăng cường bảo hộ sản xuất trong nước và tạo lợi thế cho các doanh nghiệp Mỹ.
Mức thuế được áp dụng như thế nào?
Theo thông báo, các quốc gia được chia thành hai nhóm.
Nhóm đầu tiên gồm những nước được đánh giá đã có quy định hoặc cơ chế kiểm soát tốt hơn đối với lao động cưỡng bức sẽ chịu mức thuế 10%.
Trong khi đó, nhóm còn lại sẽ chịu mức thuế 12,5% do bị cho là chưa đáp ứng các tiêu chuẩn mà Mỹ đặt ra. Chính sách này áp dụng đối với khoảng 60 đối tác thương mại, chiếm gần như toàn bộ lượng hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Một số mặt hàng như dầu khí, phân bón và một số sản phẩm đã được miễn trừ hoặc vẫn chịu các cơ chế thuế riêng trước đó.
Thuế quan ảnh hưởng đến người tiêu dùng ra sao?
Thuế nhập khẩu được doanh nghiệp nộp khi đưa hàng hóa vào Mỹ. Tuy nhiên, trên thực tế, chi phí này thường được chuyển một phần hoặc toàn bộ sang người tiêu dùng thông qua giá bán cao hơn.
Nếu một doanh nghiệp nhập khẩu phải trả thêm 10 – 12,5% thuế, họ có thể lựa chọn:
- Tăng giá bán để bù đắp chi phí.
- Chấp nhận lợi nhuận thấp hơn.
- Chuyển hoạt động sản xuất sang quốc gia khác.
- Tìm nguồn cung thay thế.
Trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng là đối tượng cuối cùng phải chịu một phần tác động thông qua giá hàng hóa tăng.
Chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị xáo trộn
Một trong những hệ quả lớn nhất của thuế quan là sự thay đổi trong chuỗi cung ứng.
Nhiều tập đoàn đa quốc gia hiện sản xuất linh kiện tại nhiều quốc gia khác nhau trước khi lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh. Khi một mắt xích bị áp thuế, toàn bộ chuỗi sản xuất có thể phải điều chỉnh.
Doanh nghiệp có thể chuyển đơn hàng sang quốc gia khác, xây dựng nhà máy mới hoặc đàm phán lại với nhà cung cấp để giảm chi phí.
Quá trình này thường mất nhiều thời gian và phát sinh thêm chi phí đầu tư.
Tác động đến lạm phát
Một trong những vấn đề được các nhà kinh tế quan tâm nhất là nguy cơ lạm phát.
Nếu hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn, giá bán lẻ tại Mỹ có thể tăng theo. Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn đang theo dõi sát diễn biến lạm phát để quyết định chính sách lãi suất.
Nếu áp lực giá gia tăng, Fed có thể phải duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn, hoặc thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ mà còn tác động đến dòng vốn toàn cầu và tỷ giá của nhiều đồng tiền.
Các quốc gia bị ảnh hưởng sẽ phản ứng thế nào?
Trong lịch sử, các đợt áp thuế quy mô lớn thường kéo theo phản ứng từ các đối tác thương mại.
Một số quốc gia có thể lựa chọn đàm phán để được miễn trừ hoặc giảm mức thuế.
Một số khác có thể áp dụng các biện pháp đáp trả bằng cách tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ hoặc đưa vụ việc ra các cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế.
Nếu các biện pháp trả đũa được triển khai trên diện rộng, thương mại toàn cầu có thể tiếp tục chịu áp lực trong thời gian tới.
Thị trường tài chính phản ứng ra sao?
Các nhà đầu tư thường theo dõi rất sát những thay đổi về chính sách thương mại.
Nhóm cổ phiếu chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hoạt động xuất nhập khẩu hoặc phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế có thể biến động mạnh khi xuất hiện thông tin về thuế quan.
Ngược lại, một số doanh nghiệp sản xuất trong nước có thể được hưởng lợi nếu hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn và sức cạnh tranh của hàng nội địa được cải thiện.
Trên thị trường tiền tệ, các chính sách thương mại cũng có thể tác động đến đồng USD thông qua kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế và lạm phát.
Doanh nghiệp sẽ phải thích nghi như thế nào?
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng để giảm phụ thuộc vào một quốc gia hoặc một khu vực.
Xu hướng “China Plus One”, mở rộng sản xuất sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico hay Đông Nam Á là ví dụ điển hình.
Nếu các biện pháp thuế tiếp tục được mở rộng, quá trình dịch chuyển sản xuất có thể diễn ra nhanh hơn, tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các nền kinh tế đang phát triển.
Nhà đầu tư cần theo dõi điều gì?
Trong thời gian tới, thị trường sẽ đặc biệt chú ý đến:
- Khả năng các quốc gia bị ảnh hưởng tiến hành đàm phán với Mỹ.
- Các biện pháp đáp trả nếu căng thẳng thương mại leo thang.
- Ảnh hưởng của thuế quan đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế Mỹ.
- Quan điểm của Fed về tác động của chi phí nhập khẩu đối với chính sách tiền tệ.
- Diễn biến lợi nhuận của các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Triển vọng trong thời gian tới
Đợt thuế quan mới cho thấy chính sách thương mại tiếp tục là một trong những công cụ quan trọng của chính quyền Mỹ trong việc theo đuổi các mục tiêu kinh tế và chiến lược. Dù được giải thích là nhằm thúc đẩy các tiêu chuẩn về lao động trong chuỗi cung ứng, các mức thuế mới nhiều khả năng sẽ làm gia tăng chi phí thương mại và buộc doanh nghiệp trên toàn cầu phải điều chỉnh chiến lược sản xuất.
Đối với nhà đầu tư, tác động của chính sách này sẽ không chỉ dừng ở lĩnh vực xuất nhập khẩu. Thuế quan có thể ảnh hưởng đến lạm phát, quyết định lãi suất của Fed, lợi nhuận doanh nghiệp và tâm lý thị trường tài chính trong nhiều tháng tới. Vì vậy, bên cạnh việc theo dõi diễn biến đàm phán thương mại, giới đầu tư cũng cần quan sát các chỉ số kinh tế vĩ mô để đánh giá liệu làn sóng thuế mới sẽ chỉ tạo ra biến động ngắn hạn hay mở đầu cho một giai đoạn cạnh tranh thương mại gay gắt hơn trên phạm vi toàn cầu.
Bạn muốn kiếm tiền từ thị trường Forex, Vàng, Chứng Khoán Mỹ,…? Bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực này nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đừng lo, Blog cá nhân Tài Chính Forex – TaiChinhForex.com được tạo ra để chia sẻ những thông tin hữu ích và cần thiết nhất cho người mới bắt đầu trong lĩnh vực tài chính Forex cho dù bạn đang sống ở quốc gia nào trên thế giới. Xem thêm phần Giới thiệu về Tài Chính Forex để hiểu hơn về trang web này!
