Trong nhiều thập kỷ, khi thế giới rơi vào khủng hoảng địa chính trị hoặc thị trường tài chính biến động mạnh, nhà đầu tư thường tìm đến trái phiếu chính phủ Mỹ như một “nơi trú ẩn an toàn”. Tuy nhiên, cuộc xung đột hiện nay liên quan đến Iran đang tạo ra một phản ứng hoàn toàn khác: thay vì đổ tiền vào trái phiếu Mỹ, nhiều nhà đầu tư lại đang bán ra.
Diễn biến bất thường này khiến thị trường trái phiếu Mỹ – có quy mô khoảng 30 nghìn tỷ USD – trở thành tâm điểm chú ý của giới tài chính toàn cầu. Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân nằm ở nỗi lo lạm phát, chi tiêu chiến tranh và triển vọng lãi suất cao kéo dài.
Phản ứng “ngược đời” của thị trường
Thông thường, khi xảy ra chiến tranh hoặc khủng hoảng địa chính trị, nhà đầu tư sẽ bán cổ phiếu và chuyển tiền vào trái phiếu chính phủ Mỹ. Khi nhu cầu mua trái phiếu tăng, giá trái phiếu tăng và lợi suất (yield) sẽ giảm.
Nhưng lần này, điều ngược lại đang xảy ra.
Trong hai tuần gần đây, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng mạnh khoảng 32 điểm cơ bản lên 4,28%, đánh dấu mức tăng hai tuần mạnh nhất trong gần một năm.
Không chỉ vậy:
-
Lợi suất trái phiếu 2 năm tăng khoảng 35,5 điểm cơ bản
-
Lợi suất trái phiếu 30 năm tăng khoảng 27,5 điểm cơ bản
Khi lợi suất tăng, điều đó có nghĩa là giá trái phiếu đang giảm – dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang bán ra thay vì mua vào.
Điều này khiến nhiều chuyên gia nhận định rằng vai trò “tài sản trú ẩn an toàn” của trái phiếu Mỹ đang bị thách thức.
Lạm phát – nỗi lo lớn nhất của thị trường
Một trong những nguyên nhân chính khiến nhà đầu tư tránh trái phiếu là nỗi lo lạm phát quay trở lại.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến giá năng lượng tăng mạnh, đặc biệt là dầu thô. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất tăng theo, từ đó gây áp lực lên lạm phát toàn cầu.
Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Lạm phát cao là tin xấu đối với trái phiếu. Khi giá cả tăng nhanh, lợi suất trái phiếu hiện tại trở nên kém hấp dẫn hơn, khiến nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro.
Kết quả là giá trái phiếu giảm và lợi suất tăng.
Chi tiêu chiến tranh làm tăng lo ngại về nợ công
Một yếu tố khác khiến thị trường trái phiếu chịu áp lực là chi tiêu chiến tranh của chính phủ Mỹ.
Theo các báo cáo được trình lên Quốc hội, chi phí của cuộc xung đột đã lên tới 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên.
Những khoản chi này có thể làm tăng thâm hụt ngân sách của Mỹ, vốn đã ở mức cao.
Khi chính phủ cần vay thêm tiền để tài trợ cho chi tiêu, họ sẽ phải phát hành thêm trái phiếu. Nguồn cung trái phiếu tăng có thể khiến giá trái phiếu giảm và lợi suất tăng.
Ngoài ra, nhiều nhà đầu tư cũng lo ngại rằng nợ công Mỹ đang tăng quá nhanh. Một số dự báo cho thấy thâm hụt ngân sách liên bang có thể vượt 2 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa hiện tại.
Điều này khiến nhiều nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro tài khóa.
Fed có thể không cắt giảm lãi suất như kỳ vọng
Trước khi cuộc xung đột xảy ra, thị trường kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất trong năm nay.
Tuy nhiên, khi lạm phát có nguy cơ tăng trở lại do giá năng lượng cao, Fed có thể phải giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn.
Điều này cũng gây áp lực lên trái phiếu.
Nếu lãi suất trong tương lai cao hơn, trái phiếu hiện tại với lợi suất thấp sẽ trở nên kém hấp dẫn. Vì vậy, nhà đầu tư bán trái phiếu để chuyển sang các tài sản khác.
Lợi suất tăng ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế
Sự tăng mạnh của lợi suất trái phiếu không chỉ là vấn đề của thị trường tài chính. Nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm là tham chiếu quan trọng cho nhiều loại lãi suất trong nền kinh tế, bao gồm:
-
Lãi suất vay mua nhà
-
Lãi suất vay mua ô tô
-
Lãi suất vay sinh viên
-
Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp
Khi lợi suất tăng, chi phí vay vốn của người tiêu dùng và doanh nghiệp cũng tăng theo.
Một số nhà phân tích cho rằng lãi suất thế chấp tại Mỹ đã quay trở lại mức trên 6%, điều này có thể làm chậm thị trường bất động sản.
Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Nhà đầu tư đang tìm kiếm các tài sản trú ẩn khác
Khi trái phiếu Mỹ mất đi một phần sức hấp dẫn, nhà đầu tư đang tìm kiếm các lựa chọn thay thế.
Một số tài sản được chú ý gồm:
-
vàng
-
tiền mặt
-
đồng USD
-
thậm chí cả tiền điện tử trong một số trường hợp
Trong nhiều giai đoạn căng thẳng gần đây, vàng đã tăng mạnh khi nhà đầu tư tìm kiếm nơi bảo toàn giá trị. Một số chuyên gia thậm chí cho rằng vàng đang dần thay thế trái phiếu như một tài sản trú ẩn trong môi trường lạm phát cao.
Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách nhà đầu tư đánh giá rủi ro toàn cầu.
Thị trường đang gửi tín hiệu cảnh báo
Sự tăng mạnh của lợi suất trái phiếu Mỹ được nhiều nhà phân tích coi là một tín hiệu cảnh báo.
Thị trường trái phiếu thường phản ánh kỳ vọng dài hạn của nhà đầu tư về:
-
lạm phát
-
tăng trưởng kinh tế
-
chính sách tiền tệ
-
tình hình tài khóa của chính phủ
Việc lợi suất tăng nhanh trong thời gian ngắn cho thấy nhà đầu tư đang lo ngại rằng lạm phát có thể quay trở lại và chính phủ Mỹ sẽ phải vay nợ nhiều hơn.
Nếu những lo ngại này tiếp tục gia tăng, thị trường trái phiếu có thể trở thành một nguồn biến động lớn cho nền kinh tế toàn cầu.
Kết luận
Cuộc xung đột liên quan đến Iran đang tạo ra một phản ứng bất thường trên thị trường tài chính: thay vì mua trái phiếu chính phủ Mỹ như một nơi trú ẩn an toàn, nhiều nhà đầu tư lại đang bán ra.
Nguyên nhân chính là nỗi lo lạm phát tăng do giá dầu cao, chi tiêu chiến tranh làm phình to thâm hụt ngân sách và khả năng Fed phải giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn.
Sự thay đổi này cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mới, nơi các quy tắc cũ không còn luôn đúng.
Trong bối cảnh đó, diễn biến của thị trường trái phiếu Mỹ có thể trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hướng đi của kinh tế và thị trường tài chính thế giới trong thời gian tới.

Bạn muốn kiếm tiền từ thị trường Forex, Vàng, Chứng Khoán Mỹ,…? Bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực này nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Đừng lo, Blog cá nhân Tài Chính Forex – TaiChinhForex.com được tạo ra để chia sẻ những thông tin hữu ích và cần thiết nhất cho người mới bắt đầu trong lĩnh vực tài chính Forex cho dù bạn đang sống ở quốc gia nào trên thế giới. Xem thêm phần Giới thiệu về Tài Chính Forex để hiểu hơn về trang web này!



